Wanneer is extra materieel de investering waard?

Voor ondernemers kan goed materieel een groot verschil maken in de dagelijkse bedrijfsvoering. Een machine kan werk versnellen, fysieke belasting verminderen of ervoor zorgen dat grotere opdrachten uitvoerbaar worden. Daar staat tegenover dat aanschaf of financiering geld kost en meestal voor langere tijd financiële ruimte inneemt. De belangrijkste vraag is daarom niet alleen of een machine handig zou zijn, maar hoeveel hij daadwerkelijk wordt gebruikt en wat die extra capaciteit financieel oplevert. Met een simpele rekensom vooraf voorkom je dat een nuttig hulpmiddel ongemerkt een dure vaste last wordt.

Begin bij het probleem

Extra materieel kopen of financieren heeft vooral zin wanneer duidelijk is welk probleem ermee wordt opgelost. Misschien kost het laden en verplaatsen van materiaal te veel tijd, moet materieel regelmatig extern worden ingehuurd of kunnen bepaalde opdrachten niet worden aangenomen omdat de juiste machine ontbreekt.

Probeer dat knelpunt eerst in geld of uren uit te drukken. Hoeveel tijd gaat nu verloren? Hoeveel kost huren of uitbesteden? En hoeveel extra werk zou met eigen materieel kunnen worden uitgevoerd?

Pas wanneer die informatie duidelijk is, kun je verschillende oplossingen eerlijk vergelijken.

Bereken de werkelijke inzet

Een machine die vijf dagen per week nodig is, heeft een andere financiële betekenis dan materieel dat slechts een paar keer per maand wordt gebruikt. Kijk daarom naar de verwachte bezettingsgraad.

Maak die inschatting liever op basis van bestaande opdrachten dan op basis van groei die misschien nog komt. Nieuwe klanten en grotere projecten zijn mooi meegenomen, maar vormen een onzekere basis voor een verplichting die iedere maand doorloopt.

Bij sterk wisselende werkzaamheden kan huren soms beter aansluiten. Wordt dezelfde machine structureel gebruikt, dan kan eigen materieel juist meer zekerheid in de planning geven.

Zwaarder materieel financieren

Wanneer een bedrijf voor grondverzet, bouw of andere werkzaamheden structureel een wiellader nodig heeft, kan bijvoorbeeld een shovel leasen worden meegenomen in de financiële vergelijking met kopen of regelmatig huren. Kijk daarbij niet alleen naar het maandbedrag, maar ook naar de looptijd, rente, eventuele eigen inleg en andere voorwaarden. Leg die verplichtingen vervolgens naast het aantal uren dat de machine naar verwachting productief wordt ingezet.

Neem alle kosten mee

Het financieringsbedrag vertelt niet wat een machine werkelijk per maand kost. Maak daarom vooraf een overzicht waarin je ten minste rekening houdt met:

• de maandelijkse financierings- of leasetermijn
• verzekering onderhoud en eventuele reparaties
• brandstof of energie
• kosten van stilstand wanneer de machine niet inzetbaar is

Afhankelijk van het materieel kunnen daarnaast andere kosten spelen. Het doel is vooral om appels met appels te vergelijken. Een koopprijs, huurprijs per dag en maandelijkse leasetermijn zeggen zonder de overige kosten nog weinig.

Reken ook met rustige maanden

Een veelgemaakte denkfout bij investeringen is rekenen vanuit het beste scenario. Als het orderboek vol zit, lijkt een extra machine al snel betaalbaar.

Interessanter is de vraag wat er gebeurt wanneer een paar opdrachten wegvallen of klanten later betalen. Kan de onderneming de vaste lasten dan nog steeds dragen zonder direct andere uitgaven onder druk te zetten?

Maak daarom minimaal een normaal en een voorzichtig scenario. Dat levert geen perfecte voorspelling op, maar laat wel zien hoe gevoelig de investering is voor omzetverschillen.

Intern transport als knelpunt

Ook kleinere machines kunnen een duidelijke invloed hebben op productiviteit. Wanneer pallets in een magazijn dagelijks moeten worden verplaatst of op hoogte geplaatst, kan een stapelaar leasen bijvoorbeeld worden onderzocht als alternatief voor aanschaf uit eigen middelen. Ook hier hoort de financiële keuze pas na de praktische vraag: hoe vaak is het materieel nodig en hoeveel tijd of externe kosten worden ermee bespaard?

Vergelijk met niets doen

Bij investeringsbeslissingen wordt vaak kopen met leasen of huren vergeleken. Vergeet ook de huidige situatie niet.

Misschien kost het ontbreken van eigen materieel nu al geld doordat medewerkers langer over werkzaamheden doen, machines regelmatig moeten worden gehuurd of opdrachten worden uitbesteed. Die kosten vormen het echte referentiepunt.

Andersom kan blijken dat het huidige proces weliswaar niet ideaal is, maar financieel nog altijd voordeliger dan een machine die een groot deel van de week stilstaat.

Laat de machine zichzelf bewijzen

Extra materieel hoeft niet direct meer omzet op te leveren om nuttig te zijn. Ook tijdwinst, betrouwbaardere planning en minder afhankelijkheid van externe partijen kunnen waarde hebben. Die voordelen moeten alleen wel in verhouding staan tot de kosten.

Daarom begint een goede investeringsbeslissing bij gebruik en niet bij financiering. Breng eerst het knelpunt in kaart, bereken hoe vaak de machine werkelijk nodig is en vergelijk daarna kopen, huren en financieren op totale kosten.

Zo wordt materieel geen aankoop omdat het handig lijkt, maar een bedrijfsmiddel waarvan je vooraf zo goed mogelijk hebt bepaald of de investering bij de onderneming past.

Dit is een gastartikel van LFH Lease.