Door de vergrijzing, het woningtekort en de groeiende wens van ouderen om langer zelfstandig te wonen, kijken steeds meer gezinnen naar een mantelzorgwoning. Zeker als je een perceel hebt dat groot genoeg is om een zorgwoning op te plaatsen (en je een goede band hebt met je (schoon)ouders 😉), kan dit natuurlijk een fijne oplossing zijn.
Maar hoe zit het in 2026 met de regels, belastingen en gemeentelijke eisen omtrent mantelzorgwoningen? Mag je zomaar een mantelzorgwoning neerzetten? Of zijn er bepaalde regels waar je aan moet voldoen?
Wat is een mantelzorgwoning precies?
Een (mantel)zorgwoning is een zelfstandige woonruimte op je eigen perceel, bedoeld voor iemand die zorg nodig heeft of juist zorg verleent. Denk aan een ouder die dichterbij wil wonen, of een kind dat mantelzorg verleent aan één of beide hulpbehoevende ouder(s).
Deze woningen kunnen prefab zijn of helemaal op maat worden gemaakt. Een prefab woning is vaak goedkoper en kan doorgaans sneller geleverd en geplaatst worden, terwijl een woning op maat inspeelt op de specifieke behoeften van de zorgvrager.
In beide gevallen wordt er vaak al rekening gehouden met toegankelijkheid (bijvoorbeeld voor een rolstoel) en veiligheid (zoals hulpmiddelen in de badkamer).
Omdat er steeds meer mensen zijn die op deze manier mantelzorg willen verlenen aan hun naasten, zijn er ook steeds meer partijen die zich specialiseren in zorgwoningen. Een voorbeeld daarvan is Mantelzorgwoningen.nl, waar complete trajecten worden begeleid: van ontwerp tot plaatsing van de zorgwoning.
Zo kun je je echt goed laten adviseren over de regels en mogelijkheden en wordt er proactief met je meegedacht over een mantelzorgwoning die past bij jou en de zorgvrager.
Regels vanuit de gemeente in 2026
In 2026 gelden er nog steeds landelijke richtlijnen voor mantelzorgwoningen, maar gemeenten hebben veel ruimte voor eigen beleid.
Omdat er in vrijwel alle gemeenten nog steeds sprake is van een groot woningtekort (en dat voorlopig ook wel zo blijft!), maar ook een tekort aan personeel voor de zorg, is het in veel gemeenten makkelijker gemaakt om een mantelzorgwoning te plaatsen. Een flexibeler beleid rondom mantelzorgwoningen lost in feite twee vliegen in één klap op: de woningnood en de lange wachtlijsten bij verzorgingstehuizen.
In sommige gevallen mag een mantelzorgwoning vergunningsvrij geplaatst worden, mits:
- Er sprake is van aantoonbare mantelzorg
- De woning op het achtererf staat
- De woning tijdelijk is (gekoppeld aan de zorgsituatie)
Gemeenten kunnen aanvullende eisen stellen, bijvoorbeeld over maximale afmetingen, parkeerdruk of het uiterlijk van de woning. Daarom is het belangrijk om altijd vooraf te checken wat toegestaan is in jouw gemeente. Wat in de ene gemeente mag, kan in een andere gemeente worden afgewezen.
Ik zag bijvoorbeeld dat in mijn gemeente (gemeente Veenendaal) er zelfs een mogelijkheid is om subsidie te krijgen voor wanneer je een mantelzorgwoning bij een huurhuis wil laten plaatsen. Hoe mooi is dat!
Hoe zit het met belastingen?
Een belangrijk punt dat vaak wordt vergeten bij een mantelzorgwoning: de belastingregels.
- Onroerendezaakbelasting (OZB): In sommige gemeenten kan een mantelzorgwoning leiden tot een hogere WOZ-waarde van je woning, wat invloed heeft op de Onroerendezaakbelasting die je uiteindelijk betaalt.
- Inkomstenbelasting: Woon je zelf in de hoofdwoning en verhuur je de mantelzorgwoning niet commercieel, dan blijft deze meestal in box 1 vallen. Bij twijfel is advies van een belastingadviseur verstandig.
- Toeslagen en uitkeringen: De aanwezigheid van een mantelzorgwoning kan gevolgen hebben voor huurtoeslag, zorgtoeslag of AOW die jij of de zorgvrager ontvangt. Dit hangt sterk af van de gezinssituatie en de mate van zelfstandigheid.
Een mantelzorgwoning in je eigen tuin kan in 2026 een slimme en fijne oplossing zijn voor zorg dichtbij huis.
Maar succes valt of staat met goede voorbereiding. Check gemeentelijke regels, verdiep je in de belastinggevolgen en kies voor een betrouwbare aanbieder. Zo zorg je niet alleen voor je naaste, maar ook voor rust en duidelijkheid voor jezelf.
Dit artikel is geschreven in samenwerking met Mantelzorgwoningen.nl.
Geen opmerkingen
Een reactie posten